Bali w Indonezji: cała prawda o wyspie. Atrakcje, ceny i praktyczne porady

Pierwsze nasze zderzenie z Bali wyglądało jak scena z filmu – lądujesz w raju, a tu tropikalny upał, zapach kadzideł i tysiące skuterów, które jadą jak w szaleńczym wyścigu. Raj? No właśnie… Bali potrafi zachwycić, ale równie szybko sprowadza na ziemię. Tłumy turystów, niekończące się korki i uśmiechnięci „pomocnicy”, którzy w sekundę zamieniają się w naciągaczy.

Dlatego w tym wpisie nie będzie lukru i folderowych sloganów. Opowiemy Ci, jakie jest naprawdę Bali – co faktycznie warto zobaczyć, kiedy najlepiej jechać i ile to wszystko kosztuje. A do tego kilka haczyków, na które trzeba uważać, żeby nie wrócić z poczuciem, że wyspa Cię oszukała.

Zobacz nasze vlogi z Bali

---

Dlaczego nie warto odwiedzić Bali?

---

Komercja na wyspie Bali

Bali w Indonezji od dawna kojarzy się z rajem, ale za tym obrazkiem stoi spora dawka komercji. Coraz więcej terenów naturalnych znika pod betonem – luksusowe wille, hotele i centra rozrywki wypierają dziką przyrodę. Miejsca takie jak Kuta czy Seminyak przypominają dziś bardziej imprezowe kurorty niż „Wyspę Bogów”. Zamiast duchowości – głośne kluby, niekończące się korki i tłumy turystów.

Naciąganie turystów i zawyżone ceny

Na Bali turysta często traktowany jest jak chodzący portfel. Ceny potrafią być tak zawyżone, że za niektóre produkty płaci się więcej niż w Europie. Taksówkarze stosują „kreatywne taryfy”, handlarze pamiątek są wyjątkowo nachalni, a przewodnicy nie zawsze oferują to, co obiecują. W Ubud wystarczy rzucić okiem na stoisko, a sprzedawca już nie odpuści. Negocjacje to konieczność – inaczej przepłacisz kilkukrotnie.

Problem plastikowych odpadów

Rajskie plaże? Niekoniecznie. W sezonie deszczowym fale wyrzucają na brzeg tony plastikowych śmieci. To efekt braku systemu gospodarowania odpadami i masowej turystyki. Owszem, są inicjatywy ekologiczne, ale problem wciąż przerasta możliwości wyspy. Jeśli chcesz zobaczyć skalę, sprawdź profil @garybencheghib – dokumentuje, jak wygląda Bali poza folderami.

Zniszczona przyroda i zatłoczone atrakcje

Tarasy ryżowe Tegalalang coraz częściej ustępują miejsca restauracjom, a malownicze wodospady zamieniają się w turystyczne miasteczka. Trudno tam o chwilę spokoju – zamiast kontaktu z naturą, dostajesz kolejkę do punktu widokowego. Autentyczność wielu miejsc zjada masowa turystyka.

Kolejki do zdjęć i turystyczne „tricki”

Bali to królestwo zdjęć „na Insta”. Ale za perfekcyjną fotką stoją… godziny czekania. Do popularnych wodospadów czy pól ryżowych ustawia się tłum, a za aparatem najczęściej stoi Balijczyk, który każdego ustawia tak samo.

Najlepszy przykład? Świątynia Lempuyang i słynna „Brama do Niebios”. Zdjęcia z idealnym odbiciem w tafli wody to nic innego jak trik z lusterkiem telefonu. Czas oczekiwania? 4–6 godzin, numerek w kolejce w cenie biletu. Brzmi magicznie? Raczej rozczarowująco.

Dlaczego warto odwiedzić Bali?

---

Kultura i duchowość mimo wszystko

Choć Bali tonie w komercji, wciąż można znaleźć miejsca, gdzie duch „Wyspy Bogów” żyje naprawdę. Ukryte świątynie, lokalne festiwale i rytuały religijne tworzą atmosferę, której nie da się podrobić. Poza głównymi kurortami trafisz na ciche wioski, gdzie mieszkańcy są szczerze życzliwi i pomocni.

Plaże, natura i joga

Jeśli uciekasz od zatłoczonej Kuty, Bali potrafi zaskoczyć pięknymi plażami, zielonymi wzgórzami i klimatem idealnym do odnowy. Wyspa to mekka dla miłośników jogi i medytacji – znajdziesz tu setki ośrodków, w których można naprawdę zwolnić tempo. To coś więcej niż turystyka – to doświadczenie dla ciała i głowy.

Balijska kuchnia i noclegi na każdą kieszeń

Lokalna kuchnia jest jednym z największych plusów Bali. Aromatyczne przyprawy, świeże owoce morza i warzywa – tego nie da się podrobić. A jeśli zatęsknisz za Zachodem, włoska pizza czy bowl z quinoa też są w zasięgu ręki. Noclegi? Od hosteli dla backpackerów, przez butikowe wille, aż po luksusowe resorty. Każdy znajdzie coś na swoją kieszeń.

Atrakcje i zwiedzanie Bali

---

Bali pełne jest miejsc, które wyglądają jak z pocztówki – ale nie zawsze rzeczywistość dorównuje zdjęciom. Warto jednak zobaczyć kilka symbolicznych atrakcji, bo bez nich trudno zrozumieć klimat „Wyspy Bogów”. Poniżej wymieniamy tylko najbardziej znane atrakcje na wyspie, ale naszym zdaniem warto wypożyczyć skuter i samemu znaleźć te najbardziej interesujące Ciebie miejsca.

Świątynia Tanah Lot

Jedno z najbardziej znanych miejsc na Bali. Świątynia położona jest na skale tuż przy oceanie i faktycznie wygląda efektownie – zwłaszcza o zachodzie słońca. Minusy? Tłumy turystów i setki straganów na drodze do świątyni. Jeśli chcesz poczuć klimat tego miejsca, przyjedź rano – wtedy jest jeszcze w miarę spokojnie, jednak najładniej wygląda kiedy jest zachód słońca i świątynia prezentuje się najpiękniej na tle malowniczego nieba. Wstęp dla obcokrajowców kosztuje 75 000 IDR dla dorosłych i 40 000 IDR dla dzieci w wieku 5-10 lat.

Tarasy ryżowe w Tegallalang

Tarasy ryżowe w Tegallalang to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na Bali, jednak w ostatnich latach stały się bardzo skomercjalizowane. Choć widok kaskadowych pól ryżowych jest imponujący to duża liczba turystów oraz liczne „instaspoty” z huśtawkami i serduszkami sprawiają, że miejsce traci swój autentyczny charakter. Spacerując po ścieżkach, można spotkać lokalnych mieszkańców pobierających opłaty za przejście przez swoje tereny, co może być uciążliwe dla odwiedzających.

Wstęp na tarasy oficjalnie jest darmowy, ale z każdej strony są 'bramki’. My zapłaciliśmy 30k IDR za 2 osoby, ale opłata może się różnić w zależności od wejścia i trzeba się przygotować na 25k IDR za osobę. Przygotuj się na liczne ukryte opłaty oraz nachalne próby sprzedaży pamiątek. Za latanie dronem również chcieli wyciągnąć od nas pieniądze, chociaż przy zakupie biletu dostaliśmy pozwolenie na to.

Wodospad Kanto Lampo

Wodospad Kanto Lampo, położony w wiosce Beng w regencji Gianyar na Bali Jest z popularniejszych wodospadów. Ma malownicze kaskady, które spływają po tarasowych formacjach skalnych. Wstęp kosztuje 25 000 IDR od osoby.

Ze względu na rosnącą popularność, miejsce to bywa zatłoczone – zwłaszcza w godzinach szczytu, co może prowadzić do kolejek przy wejściu oraz podczas robienia zdjęć przy najbardziej fotogenicznych miejscach. Stoją tu 'profesjonalni’ fotografowie, którzy odpowiednio ustawią Ciebie do zdjęcia (za opłatą). Aby uniknąć tłumów przyjedź tu jak najwcześniej.

Tirta Gangga

Tirta Gangga to dawny pałac królewski we wschodniej części Bali. Jest on znany z ogrodów wodnych, fontann i basenów kąpielowych. Nazwa „Tirta Gangga” oznacza „woda z Gangesu”, co podkreśla jego sakralne znaczenie w balijskiej kulturze hinduistycznej. Obecnie miejsce to jest popularną atrakcją turystyczną, co wiąże się z komercjalizacją i obecnością licznych straganów z pamiątkami oraz punktów gastronomicznych na terenie obiektu. W godzinach szczytu, zwłaszcza w sezonie turystycznym, można napotkać tłumy odwiedzających, co może wpływać na komfort zwiedzania.

Cena biletu wstępu wynosi 90 000 IDR za osobę dorosłą. Są tutaj baseny, w którym można się kąpąć (podobno dodatkowo płatne).

Tirta Empul

Miejsce, gdzie zarówno turyści, jak i Balijczycy zanurzają się w wodzie świętych źródeł. Ceremonia wygląda efektownie, ale trzeba pamiętać, że to miejsce religijne – obowiązuje odpowiedni strój i szacunek. Dla niektórych duchowe przeżycie, dla innych atrakcja turystyczna – zależy, z czym tam przyjedziesz.

Kompleks świątynny składa się z kilku basenów z kamiennymi fontannami, z których wypływa krystalicznie czysta woda. Wierni wykonują rytuał przechodząc pod każdą z nich w określonej kolejności. Świątynia została zbudowana w X wieku za panowania dynastii Warmadewa. Jej klasyczna balijska architektura, ozdobne bramy i rzeźby sprawiają, że jest jednym z najpiękniejszych miejsc sakralnych na wyspie. Cena biletu wstępu to 50 000 IDR za osobę dorosłą.

Świątynia Penataran Agung Lempuyang

Penataran Agung Lempuyang znana również jako Świątynia Lempuyang, to jedna z najstarszych i najbardziej czczonych świątyń na Bali. Położona jest na zboczu góry Lempuyang w regencji Karangasem. Słynie z charakterystycznej „Bramy Niebios”, przy której jest imponujący widok na święty wulkan Agung. Odbicie w wodzie przy bramach? To nie woda! To odbicie z telefonu. Większość tego typu zdjęć to po prostu iluzja stworzona na potrzeby turystyki.

Wstęp do świątyni kosztuje około 70 000 IDR. Dodatkowo, można podjechać do świątyni za 50 000 IDR lub przejść się ok. 3 km. Warto pamiętać o odpowiednim stroju; jeśli nie posiadasz własnego sarongu, możesz go wypożyczyć za darmo

Ze względu na rosnącą popularność, zwłaszcza w mediach społecznościowych, miejsce to bywa bardzo zatłoczone, a czas oczekiwania na zrobienie zdjęcia przy „Bramie Niebios” może wynosić nawet kilka godzin. Aby uniknąć największych tłumów, zaleca się przybycie wcześnie rano lub późnym popołudniem.

Pura Besakih

Pura Besakih jest znana jako „Świątynia Matka”. To największy i najważniejszy kompleks świątynny na Bali, położony na zboczach wulkanu Gunung Agung na wysokości około 900 metrów nad poziomem morza. Kompleks składa się z kilkudziesięciu świątyń, z których najważniejsza to Pura Penataran Agung, symbolizująca kosmiczną górę Meru. Piękna świątynia, ale znów zepsuta przez miejscowych.

Od 1 kwietnia 2024 roku obowiązują nowe ceny biletów wstępu: dla turystów krajowych 80 000 IDR, a dla zagranicznych 150 000 IDR. W cenę biletu wliczone są udogodnienia takie jak transport meleksem z parkingu do wejścia oraz wypożyczenie sarongu, który jest obowiązkowy podczas zwiedzania. Dodatkowo dostaje się 'za darmo’ przewodnika, który trochę opowiada o świątyni. Na koniec prosi nachalnie o napiwek.

Na terenie świątyni znajdują się liczne stragany z pamiątkami oraz punkty gastronomiczne, co nadaje temu miejscu komercyjny charakter. Warto być przygotowanym na próby sprzedaży różnych produktów przez lokalnych sprzedawców.

Penglipuran Village

Penglipuran to tradycyjna wioska położona w regencji Bangli, około 45 kilometrów na północny wschód od Denpasar. Wioska jest znana z dobrze zachowanej architektury balijskiej i utrzymania tradycyjnego układu urbanistycznego. Domy w Penglipuran charakteryzują się jednolitą architekturą, a centralna brukowana aleja prowadzi przez całą wioskę.

Wstęp do wioski jest płatny; dla turystów zagranicznych cena biletu wynosi 50 000 IDR za osobę dorosłą. Wioska jest otwarta dla zwiedzających codziennie od 8:00 do 17:00. Ze względu na rosnącą popularność turystyczną, Penglipuran bywa zatłoczona, zwłaszcza w godzinach południowych. My osobiście odpuściliśmy sobie zwiedzanie tego miejsca w momencie kiedy na własne oczy zobaczyliśmy jak pełno ludzi spaceruje alejkami wioski. Trzeba jednak zaznaczyć, że trafiliśmy na jakieś lokalne święto.

Ulun Danu Beratan

Ulun Danu Beratan to popularna świątynia położona nad jeziorem Beratan w regionie Bedugul. Jest znana z unikalnej architektury i otoczenia przez wodę, co sprawia, że często nazywana jest „świątynią na wodzie”. Wbrew pozorom sam obiekt na wodzie, to bardzo mała świątynia. Jednak na zdjęciach wydaje się pokaźnych rozmiarów. Wstęp do świątyni kosztuje 75 000 IDR dla dorosłych i 50 000 IDR dla dzieci. Bilety można nabyć na miejscu przy wejściu.

Na terenie kompleksu znajdują się również ogrody i według nas mało atrakcyjne instaspoty, które psują to miejsce, bo to jednak świątynia. Sztumpskie łabędzie, zamki i serduszka to przesada.

Bali Handara Gate

Bali Handara Gate to imponująca brama w stylu balijskim, znajdująca się przy wejściu do Handara Golf & Resort w regionie Bedugul. Stała się ona popularnym miejscem dla turystów i fotografów ze względu na swoją architekturę oraz malownicze tło z bujną zielenią i górami w tle.

Wraz ze wzrostem popularności w mediach społecznościowych, Handara Gate stała się komercyjnym punktem turystycznym. Odwiedzający są zobowiązani do uiszczenia opłaty za możliwość zrobienia zdjęcia przy bramie. Dodatkowo, w okolicy znajdują się stragany z pamiątkami oraz punkty gastronomiczne. Przez bramę można przejechać bez opłaty, ale wystarczy się przy niej zatrzymać i zaraz ktoś podbiega, karze zapłacić i ustawić się w kolejsce do zdjęcia. Aktualna opłata za możliwość zrobienia sobie zdjęcia wynosi około 30 000 IDR za osobę.

Bali poza szlakiem – mniej oczywiste atrakcje

---

Bali kojarzy się głównie z tłumnie odwiedzanymi plażami Kuty, Ubud pełnym artystycznego ducha czy tętniącymi życiem nocnymi klubami w Seminyak. Jednak prawdziwa magia tej indonezyjskiej perły kryje się poza utartymi szlakami, gdzie natura, duchowość i lokalna kultura splatają się w harmonijną całość. Jeśli masz ochotę odkryć autentyczne oblicze wyspy to warto udać się w mniej znane rejony, które wciąż zachwycają swoim urokiem i spokojem.

Savana Tianyar

Przypominał nam trochę afrykański krajobraz – jak nazwa wskazuje sawannę. Ma się tutaj cudowny widok na wulkan Agung. Praktycznie nikt tu nie zagląda i w totalnej ciszy i spokoju można spędzić popołudnie. Przy Savanie jest jeden mały wiejski sklepik, gdzie można kupić wodę i jakąś przekąskę. Jednak nie wiemy czy otwarty jest codziennie.

Miejscowość Amed

Nadmorska miejscowość Amed kusi nie tylko czarnymi plażami, ale również niezwykłymi spotami do snorkelingu i nurkowania. Dodatkowo w okolicy jest kilka ciekawych punktów widokowych na wulkan. I to wszystko bez tłumów, bez płacenia za bilet wstępu czy innej komercji.

Nasze dwa top miejsca to:
Jemeluk – woda jest najczęściej spokojna, a kolorowe rybki pływają dosłownie przy brzegu. Uwielbiamy to miejsce. Szczęśliwcy mogą spotkać tu żółwie.
Lipah – zdecydowanie mniej kamienista niż pierwsza z wymienionych, ale są na niej większe fale, co nie oznacza, że przeszkadzają.
Jest jeszcze trzeci punkt, czyli wrak japońskiego statku z II wojny światowej. Tam jednak fale są już spore i my osobiście mieliśmy problem z wejściem do morza.

W Amed są tylko plaże z czarnym piaskiem, które mają swój urok, ale także wady. Największa z nich? Piasek tak mocno się nagrzewa, że w ciągu dnia można chodzić po plaży jedynie w klapkach. Z głównej plaży, wieczorami można podziwiać piękne zachody słońca z wulkanem w tle.

Tarasy ryżowe Jatiluwih

Jeśli szukasz spokojniejszego doświadczenia niż Tegallalang to warto rozważyć mniej popularne tarasy ryżowe, które są trochę rzadziej odwiedzane, bo są bardziej oddalone od Ubud. Jest tam kilka ścieżek/szlaków do wyboru – krótsze i dłuższe. Zostały wpisane na listę UNESCO. Można tam zobaczyć tradycyjny system irygacyjny Subak, który od wieków pozwala na harmonijną współpracę człowieka z naturą.

Lahangan Sweet

Dla miłośników krajobrazów i oczywiście świętego spokoju Lahangan Sweet to ukryty punkt widokowy, z którego roztacza się panorama na wulkan Agung i okoliczne doliny.

Informacje praktyczne o Bali

---

Bali kiedy jechać, a kiedy lepiej nie?

Najlepszy czas na podróż na Bali to pora sucha, która trwa od maja do października. W tym okresie panuje słoneczna pogoda, niska wilgotność i mniejsze ryzyko opadów, co sprzyja plażowaniu, zwiedzaniu oraz aktywnościom na świeżym powietrzu. Szczyt sezonu turystycznego przypada na miesiące lipiec i sierpień oraz okres świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku, kiedy wyspa jest najbardziej zatłoczona, a ceny zakwaterowania i usług znacznie rosną.

Jeśli chcesz uniknąć tłumów i zaoszczędzić, warto rozważyć podróż w maju, czerwcu lub wrześniu, kiedy warunki pogodowe nadal są sprzyjające. Pora deszczowa, trwająca od listopada do kwietnia, charakteryzuje się częstymi ulewami i większą wilgotnością, co może utrudniać zwiedzanie, ale jednocześnie jest to czas niższych cen i mniejej ilości turystów.

Waluta i płatności

Na Bali obowiązuje rupia indonezyjska (IDR). Banknoty mają sporo zer, więc łatwo się pogubić (milion brzmi jak fortunka, a to często równowartość obiadu dla dwóch osób). Najwygodniej wypłacać pieniądze z bankomatów – kantorów jest pełno, ale kursy bywają podejrzanie korzystne (czytaj: oszustwo). Kartą zapłacisz w lepszych restauracjach i hotelach, ale w wioskach i na targach króluje gotówka.

Pro tip: zawsze licz przy kasie, bo pomyłki „na niekorzyść turysty” zdarzają się często.

Bali ceny – ile kosztują wakacje?

Bali uchodzi za tanie, ale… to zależy, gdzie jesz i gdzie śpisz.

Jedzenie w warungach (lokalnych knajpkach) – obiad od 10–20 zł, piwo 6–8 zł. Restauracje turystyczne – ceny podobne jak w Polsce, czasem wyższe. Noclegi – od hosteli za 30–40 zł/noc, po luksusowe wille za kilka tysięcy złotych. Transport – skuter 20–30 zł/dzień, kierowca z autem 150–250 zł/dzień.

Podsumowując: tydzień na Bali może kosztować tyle co city break w Europie, albo tyle co egzotyczny all-inclusive. Wszystko zależy od stylu podróżowania i tego, jak dobrze negocjujesz.

Transport na Bali – skuter, kierowca czy taksówka?

Skuter – najpopularniejszy i najtańszy sposób przemieszczania się. Kosztuje grosze, ale ruch na Bali to chaos, więc nie każdy się odważy. Uwaga: policja lubi „kontrole turystów”, mandat zawsze do negocjacji. Kierowca z autem – idealne rozwiązanie na jednodniowe wycieczki (np. objazd świątyń). Dogadujesz trasę i cenę z góry. Taksówki – oficjalne są drogie, aplikacje typu Grab czy Gojek często zablokowane w turystycznych miejscach (lokalne lobby taksówkarskie). Autobusy? Teoretycznie istnieją, praktycznie turysta ich nie używa.

Gdzie nocować na Bali?

---

Dobrą bazą wypadową do większości atrakcji jest Ubud. Z pewnością warto odwiedzić to miasto, ale trzeba się nastawić na zgiełk i tłumy ludzi.

Amed to zupełnie inna strona Bali – bardziej spokojna, mniej turystyczna, gdzie można odpocząć i popływać czy nurkować. Nie ma tu niezwykłych świątyń i zbyt wielu atrakcji, ale nam to miejsce bardzo przypadło do gustu. Trzeci z nich to nasz nocleg. Jego największym minusem jest brak ciepłej wody.