Wulkan Bromo na własną rękę | Indonezja
Wulkan Bromo na Jawie w Indonezji to jedno z najbardziej spektakularnych miejsc w Azji. Większość turystów odwiedza go w ramach wycieczki z Malang lub Probolinggo, ale można też zorganizować całość samodzielnie. Zobacz, jak dojechać, gdzie nocować i na co uważać, planując wizytę przy tym czynnym wulkanie.
Wyobraź sobie, że stoisz na krawędzi czynnego wulkanu, a w powietrzu unosi się zapach siarki i delikatny popiół. Słońce powoli wychodzi zza horyzontu, a przed Tobą otwiera się księżycowy krajobraz Jawy Wschodniej. To właśnie Mount Bromo – jedna z tych atrakcji, które są niemal obowiązkowym punktem podróży po Indonezji. Ale zanim zobaczysz ten spektakl, musisz wiedzieć, jak się przygotować, żeby nie zamienił się w rozczarowanie.
Jeśli planujesz dłuższą podróż po Indonezji, sprawdź też nasz przewodnik po Sumatrze – zupełnie innej, dzikiej wyspie, która potrafi zaskoczyć tak samo mocno jak Bromo.
Zobacz nasz vlog: Wulkan Bromo na własną rękę
Gdzie leży wulkan Bromo?
Bromo znajduje się na Jawie Wschodniej, w Parku Narodowym Bromo Tengger Semeru. Najbliższe miasta to Probolinggo i Malang – to stąd najczęściej organizuje się wycieczki. Wulkan otacza tzw. Sea of Sand (morze piasku), które nadaje temu miejscu kosmiczny charakter.
Jak dojechać do Cemoro Lawang przy Bromo?
Cemoro Lawang to wioska znajdująca się najbliżej krateru Bromo, stanowiąca idealną bazę wypadową. Możesz dotrzeć tam na kilka sposobów:
Z Surabai:
Najpopularniejsza opcja to lot do Surabai (międzynarodowego portu lotniczego) i podróż do Cemoro Lawang. Po przylocie możesz wziąć autobus lub pociąg do miasta Probolinggo (ok. 3-4 godziny jazdy), a stamtąd lokalnym minibusem (bemo) do Cemoro Lawang. Minibus rusza zazwyczaj, gdy jest wystarczająca liczba pasażerów (ok. 10 osób) ale o tym piszemy nieco niżej.
Z Malang:
Alternatywnie, można dojechać z Malang, a stamtąd masz trzy opcje. Jedziesz do Probolinggo, a następnie minibusem do Cemoro Lawang albo wycieczka zorganizowana bezpośrednio na wulkan Bromo. Ewentualnie prywatny kierowca.
Z Banyuwangi:
Czyli dokładnie ze wschodniego wybrzeża Jawy, tak jak zrobiliśmy to my. Pociągiem do Probolinggo, a następnie stamtąd małym busem do Cemoro Lawang.
Uwaga!
Warto dotrzeć do Probolinggo odpowiednio wcześnie, bo minibusy do Cemoro Lawang często przestają kursować już ok. 11:00, a czasem nawet wcześniej – brak tu oficjalnego rozkładu. Jeśli zamówisz Graba z centrum miasta, musisz wiedzieć, że nie dowiezie Cię on pod sam terminal. Wjazd mają tam tylko oficjalne taksówki, więc czeka Cię dodatkowy spacer ok. 700 metrów.
Busy z Probolinggo ruszają dopiero po zebraniu kompletu pasażerów – standardowo koszt to 50k IDR, ale jeśli jest mało osób, kierowca może podbić cenę do 100k IDR albo w ogóle odwołać kurs. Droga do Cemoro Lawang ma 37 km i zajmuje ponad godzinę serpentynami – momentami dość niebezpiecznymi. Na wjeździe pobierana jest opłata 32k IDR za osobę, a dodatkowo obowiązuje bilet do Parku Narodowego (220k IDR w tygodniu, 320k IDR w weekendy).
Dlaczego ominęliśmy opłatę za wstęp do Parku Narodowego?
Świadomie ominęliśmy opłatę za wstęp na wulkan Bromo. Dlaczego? Bo po dwóch miesiącach w Indonezji mieliśmy wrażenie, że turysta to tu przede wszystkim bankomat. Na Bali, Lomboku czy Jawie wielokrotnie naciągano nas na zawyżone ceny – od batonika po wodę. Przykład? W sklepie przy Bromo kasjerka „z głowy” policzyła 7 PLN za słodycz, który normalnie kosztuje połowę mniej, a butelkę wody wyceniono nam na 35k IDR (po krótkiej dyskusji spadło do 20k).
Oczywiście turystów oszukuje się wszędzie, ale tylko w Indonezji spotkaliśmy się z tym tak często i tak bez skrupułów. Do tego dochodzą historie o opłatach za park, które nie zawsze trafiają do kasy – zdarza się, że płacisz, ale biletu nie dostajesz. Dlatego tym razem zrobiliśmy mały bunt i nie zapłaciliśmy za wejście.
Gdzie nocować przy Bromo?
Rezerwując nocleg w okolicy Bromo pamiętaj, że część obiektów leży już na terenie Parku Narodowego. W takim przypadku opłatę za wstęp trzeba uiścić od razu przy wjeździe. Jeśli chcesz jej uniknąć, lepiej szukać noclegu poza granicami parku – kasy biletowe znajdują się w punkcie 7°55’20.9″S 112°57’52.6″E.
Standard hoteli i homestayów przy Bromo jest raczej podstawowy. W wielu miejscach brakuje ręczników czy papieru toaletowego, obsługa często nie mówi po angielsku, a w pokojach bywa ciasno i wilgotno. Duży plus to wliczone śniadania (najczęściej mie goreng albo nasi goreng). Małe pokoje są naprawdę ciasne, większe są wygodniejsze, ale w nocy bywa w nich zimno.
Podrzucamy trzy propozycje noclegów z najlepszymi opiniami w okolicy – nie ma tu luksusów, ale to solidne bazy wypadowe na wulkan.
Gdzie zjeść przy Bromo?
Znaleźliśmy kilka fajnych miejsc gdzie warto się stołować.
Warung Riska – głownie serwują tradycyjną kuchnię indonezyjską, bardzo proste dania, ale smaczne.
Hotel Parama Bromo – mają restaurację oraz kawiarnię na dachu – super miejsce na kawę z pięknym widokiem na okolice (niestety nie widać Bromo, ale i tak jest pięknie).
Wschód słońca na punkcie widokowym oraz trekking na Bromo
Trekking na Wulkan Bromo
Zaczęliśmy od tzw. „sekretnego przejścia”, które w praktyce znają już wszyscy podróżnicy omijający wycieczki zorganizowane. Nie znajdziesz go na Google Maps, ale jest oznaczone w Maps.me – współrzędne wejścia to 7°55’18.5″S 112°57’48.6″E, pomiędzy hotelami Saputra View Bromo Guest House i Cemara Indah Hotel.
Ścieżką poruszają się też lokalni mieszkańcy oferujący turystom przejażdżki konno pod sam krater – tego typu usług nie polecamy. Sam spacer zajął nam ok. 1,5 godziny i bez problemu można go zrobić pieszo.
Droga na krater nie jest trudna – najpierw schodzi się na tzw. „morze piasku”, gdzie pył wulkaniczny osadza się dosłownie wszędzie. Jeepy i skutery tylko potęgują kurz, ale marsz po wydeptanych ścieżkach jest całkiem przyjemny.
Po drodze mija się świątynię hinduistyczną Pura Luhur Poten, jednak my po wizycie na Bali darowaliśmy sobie zwiedzanie i ruszyliśmy prosto w stronę krateru. To właśnie tutaj lokalni oferują podwózki na koniu aż pod same schody prowadzące do kaldery.
Wejście na wulkan Bromo (2329 m) zajmuje chwilę, ale warto – średnica krateru sięga 700 metrów, a z wnętrza unoszą się charakterystyczne opary siarki. Dla porównania, sąsiedni wulkan Batok ma 2470 m i wygląda równie imponująco.
Wschód słońca z widokiem na Bromo
Wschód słońca nad Bromo to punkt obowiązkowy każdej wycieczki – a co za tym idzie, także tłumy na głównych punktach widokowych. My po lekturze relacji wybraliśmy miejsce nieco poniżej Seruni Viewpoint i to był strzał w dziesiątkę. Rozstawiliśmy statyw, wokół było może 10 osób i mogliśmy spokojnie podziwiać spektakl kolorów.
Gdybyśmy mieli to powtórzyć, poszlibyśmy jeszcze kawałek wyżej niż Seruni, skąd dodatkowo widać wulkan Semeru – najwyższy na całej Jawie.
Czas na wejście na jeden z trzech punktów widokowych (wg kolejności):
Jeżeli chcesz wejść samodzielnie na jeden z punktów widokowych, musisz wstać wcześnie rano. Godzina uzależniona jest od tego na który punkt widokowy planujesz się wybrać. Co ciekawe – punkty widokowe są za darmo! Było to miłe zaskoczenie. Na górze można kupić coś do przekąszenia oraz ciepłego do picia.
Seruni Viewpoint – niby najniżej, najłatwiej osiągalny, a najmniej ludzi. Dla osób z kondycją spacer zajmie ok. 30-40 min. My potrzebowaliśmy ok 60 min.
King Kong Hill – drugi punkt widokowy, do którego idzie się 1h 45min – 2h.
Pananjakan Viewpoint – tutaj idzie się zdecydowanie dłużej, bo ok 3h (z tego co wyczytaliśmy). Jest on bardzo popularny ze względu na to, że można dojechać do niego jeep’em/skuterem. Większość wycieczek właśnie tam jedzie.
Ważny tip!
Podczas wchodzenia jest ciepło, bo maszeruje się pod górę, jednak podczas czekania na wschód słońca robi się chłodno. Polecamy zabrać coś ciepłego do ubrania – czapka i rękawiczki to wcale nie jest przesada. Na górze jest 5-10 stopni, a czasami mniej. Strasznie wtedy zmarzliśmy.
Jeżeli masz więcej czasu warto rozłożyć sobie te dwie atrakcje na 2 dni. Jednego dnia wejść na Bromo. Polecamy zacząć trekking bliżej południa kiedy wycieczki jeepami dobiegają końca. Wtedy masz pewność, że unikniesz tłumów. Kolejnego dnia zrobić poranny trekking na jeden z punktów widokowych.
Powrót z Cemoro Lawang
W drodze powrotnej do Probolinggo warto upewnić się, że masz zorganizowany transport – bemo mogą jeździć nieregularnie, więc czasem lepiej wcześniej umówić się na transport powrotny. Busy z Cemoro Lawang najczęściej wyjeżdżają z tego miejsca: 7°55’17.1″S 112°57’54.4″E. Wybierz się tutaj jak najwcześniej, aby na pewno załapać się na przejazd.
Kiedy wybrać się na wulkan Bromo?
Najlepszy czas na wyjazd na wulkan Bromo to pora sucha, która trwa od maja do października. W tym okresie pogoda jest zazwyczaj stabilna, a szanse na czyste niebo i piękne widoki o wschodzie słońca są znacznie większe.
Uwaga! Przed wyjazdem do Cemoro Lawang koniecznie sprawdź prognozę pogody. Warunki zmieniają się tu błyskawicznie i jeśli trafisz na mgłę albo deszcz, z punktów widokowych nie zobaczysz absolutnie nic — cała wyprawa może pójść na marne.
Przydatne wskazówki
Wyposażenie:
Wchodząc samodzielnie na jeden z punktów widokowych warto mieć latarkę, ciepłe, ubrania, prowiant, wodę. Maska lub szalik przy się do ochrony przed pyłem podczas spaceru na wulkan Bromo.
Unikanie tłumów:
Najlepiej odwiedzić Bromo poza sezonem, w tygodniu i w godzinach około południowych, kiedy kończą się poranne wycieczki jeepami.
Gotówka:
W Cemoro Lawang i okolicach nie ma bankomatów, więc warto mieć przy sobie wystarczającą ilość gotówki. Kartą można zapłacić dosłownie w kilku miejscach.
Wycieczki zorganiezowane na wulkan Bromo
Wycieczki na Bromo organizowane są z wielu miejsc w Indonezji, więc możesz wybrać skąd najbardziej Tobie pasuje. Czy to Surabaya, Yogakarta, Bali, Malang albo Probolinggo. Poniżej przedstawiamy kilka gotowych ofert ze wspomnianych wcześniej miejsc:
Oferty powyżej to przykładowe wycieczki jednodniowe, ale można również zarezerwować wycieczki kilkudniowe z Bali, które przedstawiamy poniżej. Są to wycieczki z kilkoma ważnymi punktami na wschodniej Jawie.
Ubezpieczenie podróżne
Trekkingi, jeepy, czynny wulkan – brzmi jak coś, co warto mieć ubezpieczone. Kontuzja albo nagła erupcja to nie scenariusz z filmu, a realne ryzyko.
Polisę z ochroną trekkingów i sportów ekstremalnych kupisz w kilka minut przez Rankomat.pl.
Podsumowanie
Bromo to jedno z tych miejsc w Indonezji, które naprawdę trzeba zobaczyć. Kosmiczny krajobraz, wschód słońca nad morzem piasku i możliwość spojrzenia w głąb krateru to doświadczenia nie do podrobienia.
A jeśli planujesz dłuższą podróż, zajrzyj też do naszych przewodników o Tumpak Sewu, magicznych wodospadach Jawy, oraz o Kawah Ijen – innym, jeszcze bardziej diabelskim wulkanie na wyspie.
ℹ️ FAQ – Wulkan Bromo
➡ Jak się ubrać na wulkan Bromo?
Najlepiej ubrać się warstwowo – o świcie bywa 5–10°C, a w ciągu dnia szybko robi się gorąco. Weź też czapkę i chustę/maseczkę na kurz.
➡ Czy wulkan Bromo jest aktywny?
Tak, Bromo to czynny wulkan. Ostatnia większa erupcja miała miejsce w 2015 roku, ale teren jest monitorowany i zwykle bezpieczny dla turystów.
➡ Gdzie leży Bromo?
Wulkan Bromo znajduje się na Jawie Wschodniej, w Parku Narodowym Bromo Tengger Semeru, niedaleko miast Probolinggo i Malang.
➡ Ile osób zginęło w wyniku wybuchu wulkanu Bromo?
Bromo jest aktywnym wulkanem, ale jego erupcje rzadko są śmiertelne. Większość ofiar na przestrzeni lat to pojedyncze przypadki związane z popiołem i gazami.
Jak podróżować odpowiedzialnie
Nie zbliżaj się do krawędzi krateru bardziej niż pozwala barierka – to nie jest miejsce na selfie. Zabierz ze sobą śmieci, nie niszcz roślinności w „morzu piasku” i wspieraj lokalnych kierowców jeepów zamiast wybierać nielegalne przejazdy. Dzięki temu Bromo będzie bezpieczne i piękne także dla kolejnych podróżników.
✍️ O autorach: Agata i Paweł z Apetyt na Podróż
Wulkan Bromo to jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc na Jawie — krajobraz jak z innej planety, morze piasku i dymiący krater. 🇮🇩
Zwiedzaliśmy go na własną rękę, planując dojazd, punkty widokowe i wejście na krater bez wykupowania zorganizowanej wycieczki.
ℹ️ W tym wpisie dzielimy się praktycznymi wskazówkami, jak zobaczyć Bromo samodzielnie, kiedy najlepiej przyjechać i na co uważać na miejscu — wszystko na podstawie realnego doświadczenia, bez sponsorów i bez lukrowania.
Poznaj nas bliżej 👉 O nas
*Mała prośba – jeśli uważasz, że artykuł jest pomocny i chciałabyś/chciałbyś nam wynagrodzić pracę nad blogiem, a zamierzasz wynająć auto, kupić bilet przez aplikację czy zarezerwować nocleg to skorzystaj z linków w tym artykule (linki afiliacyjne). Ty zapłacisz dokładnie tyle samo, a my dostaniemy od danej strony drobną prowizję, motywującą nas do dalszego rozwijania bloga.
Dziękujemy z góry!
Dziękuję za ten artykuł.
Mam pytanie o tą opłatę co jest pobierana w Cemorolawang?
Będziemy podróżować z wodospadów Tumpak czyli od południa i nie wiem czy ta opłata jest weryfikowana tylko w tym punkcie, czy hotele to sprawdzają?
Nie wiem czy możemy jej uniknąć…
Hej. Jeśli będziecie jechać publicznym transportem do Cemorolawang to raczej tego nie unikniecie, bo kierowcy zatrzymują się tam żeby uiścić tą opłatę.Ale ona jest dość niska. Gorzej za wejście na Bromo sobie liczą, ale to już chyba z wpisu wiecie jak to ominąć.
Hotele nie sprawdzają niczego – nam nie sprawdzali. A z Tumpak jedziecie najpierw do Probollingo, czy do Malang i stamtąd pod Bromo ?
Jedziemy jeszcze inaczej. 3.5 h z kierowcą z Tumak na Bromo omijając Malang i Probolingo 😇
To powodzenia z pogodą. Udanego wschodu na Bromo bo jest zjawiskowy 🙂